Từ châu Âu đến Trung Đông, ngày càng nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới khi bổ nhiệm nhân sự cấp cao đang ưu tiên các ứng viên từng làm việc trong hệ thống hoạch định chính sách của Mỹ, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Xu hướng này trở nên rõ nét hơn trong giai đoạn hậu đại dịch Covid-19, khi môi trường kinh tế toàn cầu biến động mạnh và yêu cầu về năng lực điều hành chính sách ngày càng cao.

Một điểm chung trong các đợt bổ nhiệm gần đây là việc lựa chọn những quan chức có nhiều năm kinh nghiệm làm việc tại Mỹ, chủ yếu trong mạng lưới Fed, trước khi trở về nước đảm nhiệm các vị trí hoạch định chính sách then chốt. Gần đây, Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã liên tiếp bổ nhiệm các nhân sự từng làm việc tại Fed vào các vị trí lãnh đạo, trong khi Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sỹ và Ngân hàng Trung ương Italy cũng ghi nhận những động thái tương tự.

Trước khi trở về quê nhà, phần lớn các quan chức này đều từng làm việc tại các chi nhánh khu vực của Fed hoặc tại trụ sở ở Washington. Trước đây, việc “hồi hương” nhân sự ngân hàng trung ương từ nước ngoài diễn ra tương đối rải rác. Tuy nhiên, làn sóng bổ nhiệm trong những năm gần đây cho thấy các chính phủ và ngân hàng trung ương ngày càng coi trọng kinh nghiệm tích lũy tại Mỹ.

Theo giới chuyên gia, Fed mang lại một môi trường đặc biệt để các nhà hoạch định chính sách tiền tệ tích lũy kinh nghiệm thực tiễn. Hệ thống này cho phép các nhà kinh tế tiếp cận trực tiếp với quá trình ra quyết định chính sách, giám sát ổn định tài chính và vận hành thị trường, trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất thế giới thường xuyên đối mặt với các cú sốc vĩ mô.

Trong nhiều thập niên, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã đánh giá cao những ứng viên được đào tạo và làm việc tại Mỹ. Điều này thể hiện qua danh sách các lãnh đạo ngân hàng trung ương từng có nền tảng học thuật hoặc sự nghiệp tại Mỹ. Tuy nhiên, việc tuyển dụng trực tiếp các công dân đang làm việc trong hệ thống Fed cho các vị trí cấp cao ở quê nhà trước đây tương đối hiếm và chỉ trở nên phổ biến trong vài năm gần đây.

Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những quốc gia thể hiện rõ xu hướng này. Kể từ năm 2023, nước này đã tuyển mộ nhiều nhân sự có nền tảng làm việc tại Fed vào bộ máy hoạch định chính sách tiền tệ. Những bổ nhiệm này diễn ra trong bối cảnh Ankara khởi động chương trình cải tổ kinh tế toàn diện sau cuộc bầu cử, nhằm chấm dứt giai đoạn theo đuổi các chính sách thiếu tính chính thống khiến lạm phát leo thang.

Kể từ đó, ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã thực hiện nhiều đợt tăng lãi suất mạnh và đẩy mạnh đối thoại với nhà đầu tư quốc tế nhằm khôi phục uy tín chính sách. Theo các nhà quan sát, việc lựa chọn các quan chức có nền tảng học thuật vững chắc và kinh nghiệm thực tiễn tại Fed phản ánh nỗ lực củng cố tính chuyên nghiệp và độ tin cậy của cơ quan điều hành tiền tệ.

Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại châu Âu. Tại Thụy Sỹ, một quan chức có phần lớn sự nghiệp gắn với hệ thống Fed đã được bổ nhiệm vào ban lãnh đạo ngân hàng trung ương, nhằm đáp ứng yêu cầu về chuyên môn và uy tín trong điều hành đồng franc Thụy Sỹ – một đồng tiền giữ vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Tại Italy, một quan chức từng làm việc tại Fed được tuyển dụng và nhanh chóng đảm nhiệm vị trí phó thống đốc. Trong khi đó, tại Tây Ban Nha, nhà kinh tế trưởng mới của ngân hàng trung ương có gần hai thập kỷ kinh nghiệm trong bộ phận chính sách tiền tệ của Fed trước khi trở về nước.

Bên cạnh sức hút từ các vị trí cấp cao ở quê nhà, bối cảnh chính trị tại Mỹ cũng được cho là một yếu tố khiến một số quan chức cân nhắc rời khỏi hệ thống Fed. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump nhiều lần chỉ trích quy mô đội ngũ chuyên gia kinh tế tại Fed, đặt câu hỏi về vai trò của hàng trăm nhà kinh tế có trình độ tiến sĩ trong hệ thống này.

Dù từ lâu nền tảng học tập và làm việc tại Mỹ đã được đánh giá cao, các ngân hàng trung ương trước đây hiếm khi coi Fed là nguồn tuyển dụng trực tiếp cho các vị trí lãnh đạo. Tuy nhiên, trong hơn một thập niên qua, số trường hợp chuyển từ Fed về đảm nhiệm vai trò cấp cao tại các ngân hàng trung ương quốc gia đã gia tăng rõ rệt.

Anh là một trong những quốc gia nổi bật khi sớm coi hệ thống ngân hàng trung ương Mỹ là nguồn nhân lực cho các vị trí cấp cao, đặt trọng tâm vào năng lực chuyên môn hơn là yếu tố quốc tịch. Nhiều lãnh đạo và thành viên các ủy ban chính sách của Ngân hàng Trung ương Anh từng có thời gian làm việc hoặc hợp tác chặt chẽ với Fed.

Theo các chuyên gia, Fed – đặc biệt là Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, mang lại lợi thế vượt trội nhờ mối liên hệ chặt chẽ với thị trường tài chính toàn cầu. Điều này giúp hệ thống Fed trở thành môi trường lý tưởng để đào tạo và rèn luyện các nhà hoạch định chính sách tiền tệ, trong bối cảnh các ngân hàng trung ương ngày càng coi trọng uy tín, chuyên môn và khả năng xử lý khủng hoảng.