Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Moskva có thể rút khỏi thị trường khí đốt châu Âu và chuyển hướng nguồn cung sang các khu vực khác mà không cần chờ Liên minh châu Âu (EU) chính thức cấm nhập khẩu năng lượng từ Nga. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh giá khí đốt châu Âu tăng mạnh và căng thẳng địa chính trị đang làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
Phát biểu ngày 4/3 sau cuộc gặp với Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto tại Điện Kremlin, ông Putin cho biết Nga có thể chủ động dừng cung cấp khí đốt cho châu Âu nếu EU tiếp tục kế hoạch loại bỏ năng lượng Nga.
“Không có động cơ chính trị nào ở đây. Nhưng nếu trong một hoặc hai tháng nữa họ vẫn sẽ ngắt kết nối chúng tôi, thì tốt hơn là dừng ngay từ bây giờ và chuyển sang những quốc gia là đối tác đáng tin cậy, đồng thời thiết lập vị thế tại đó”, ông Putin nói trong cuộc trao đổi với nhà báo Nga Pavel Zarubin.
Tổng thống Nga nhấn mạnh đây chưa phải là quyết định cuối cùng, nhưng cho biết ông sẽ chỉ đạo chính phủ làm việc với các doanh nghiệp năng lượng để nghiên cứu khả năng này.
Theo ông Putin, Moskva có thể chuyển hướng nguồn cung sang các “thị trường mới nổi”, trong bối cảnh EU nhiều lần tuyên bố sẽ loại bỏ hoàn toàn các nguồn tài nguyên năng lượng từ Nga.
Nhà lãnh đạo Nga cho rằng cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu Âu là hệ quả của những “chính sách sai lầm” mà giới chức EU đã theo đuổi trong nhiều năm. Ông đồng thời khẳng định Nga “luôn là và vẫn là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy” cho các đối tác, bao gồm cả một số quốc gia châu Âu.
Ông Putin cho biết Nga vẫn có ý định tiếp tục cung cấp năng lượng cho những nước được xem là đối tác ổn định, như Hungary và Slovakia.
“Chúng tôi cung cấp cho họ các nguồn năng lượng của mình, cả dầu mỏ lẫn khí đốt, và dự định sẽ tiếp tục làm như vậy trong tương lai”, ông nói.
Sau cuộc gặp với Tổng thống Putin, Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto cho biết Budapest đã nhận được các bảo đảm về nguồn cung dầu mỏ và khí đốt từ Moskva, đồng thời hai bên nhất trí sẽ hợp tác để đa dạng hóa các tuyến vận chuyển năng lượng nếu các tuyến hiện tại gặp gián đoạn.
Hungary và Slovakia gần đây đã gặp khó khăn về nguồn cung sau khi Ukraine đóng đường ống dẫn dầu Druzhba vào cuối tháng 1. Kiev cho biết đường ống bị hư hại do các cuộc tấn công tầm xa của Nga, tuy nhiên Moskva bác bỏ cáo buộc này.
Budapest và Bratislava cáo buộc Ukraine cố tình cắt nguồn cung vì lý do chính trị và đe dọa có biện pháp đáp trả. Slovakia sau đó đã chấm dứt chương trình cung cấp điện khẩn cấp cho Ukraine, trong khi Hungary phủ quyết đề xuất khoản vay 90 tỷ euro của EU dành cho Kiev cùng gói trừng phạt mới đối với Nga.
Trong khi đó, thị trường năng lượng châu Âu đang chịu thêm áp lực khi giá khí đốt tăng mạnh trong tuần qua.
Giá khí đốt tại châu Âu đã tăng vọt khoảng 75% trong tuần này, lên mức cao nhất trong nhiều năm, sau khi căng thẳng tại Trung Đông ảnh hưởng đến nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ vùng Vịnh.
Qatar, quốc gia chiếm khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu, đã tạm dừng sản xuất vào ngày 2/3 do tình hình an ninh trong khu vực.
Căng thẳng gia tăng sau khi một quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Tehran có thể tấn công bất kỳ tàu nào tìm cách đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng ở cửa ngõ vùng Vịnh.
Phần lớn các tàu chở LNG từ Qatar đều phải đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Năng lượng Na Uy Terje Aasland cho rằng việc EU hoàn toàn tách khỏi nguồn dầu khí của Nga có thể trở nên rất khó khăn, và các cuộc tranh luận về chính sách năng lượng của châu Âu nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng.
Ngoài ra, ông Putin cũng cáo buộc Ukraine đã tấn công một tàu chở LNG của Nga trên Địa Trung Hải. Theo Bộ Giao thông Nga, tàu Arctic Metagaz treo cờ Nga bị nhắm mục tiêu bởi các xuồng không người lái xuất phát từ bờ biển Libya khi con tàu đang rời Murmansk. Toàn bộ 30 thuyền viên đã được sơ tán an toàn.
Ukraine chưa đưa ra bình luận về cáo buộc này.
Tổng thống Nga cho rằng đây là “một hành động khủng bố” và cảnh báo rằng Ukraine có thể đang chuẩn bị phá hoại các đường ống dẫn khí Blue Stream và TurkStream dưới Biển Đen, tương tự vụ phá hoại các đường ống Nord Stream trước đây.
Những diễn biến mới đang làm dấy lên lo ngại rằng thị trường năng lượng toàn cầu có thể tiếp tục biến động mạnh nếu căng thẳng địa chính trị leo thang trong thời gian tới.
