Dù giá vàng liên tục biến động, nhu cầu tích trữ kim loại quý tại châu Á vẫn không hề suy giảm. Làn sóng mua vào mạnh mẽ, đặc biệt từ Trung Quốc, đang không chỉ nâng đỡ thị trường toàn cầu mà còn tạo ra nguồn lợi nhuận đáng kể cho hệ thống ngân hàng.
Bất chấp sự thận trọng của nhà đầu tư phương Tây, người dân tại Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Á vẫn đẩy mạnh tích trữ vàng như một kênh phòng thủ. Xu hướng này không chỉ giúp duy trì lực cầu trên thị trường kim loại quý, mà còn mở ra nguồn thu lớn cho các ngân hàng thương mại.
Ngân hàng hưởng lợi từ “cơn sốt” vàng
Nhu cầu tăng cao đã thúc đẩy mảng kinh doanh kim loại quý tại các ngân hàng Trung Quốc tăng trưởng mạnh. Theo dữ liệu từ Yicai, tổng tài sản kim loại quý của 13 ngân hàng lớn đã vượt 1.000 tỷ nhân dân tệ (khoảng 146,5 tỷ USD), với nhiều tổ chức ghi nhận quy mô tăng gấp đôi so với năm trước.
Một số ngân hàng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Ngân hàng Tiết kiệm Bưu điện Trung Quốc cho biết giá trị giao dịch trong chương trình tích lũy vàng tăng tới 270% trong năm 2025, kéo theo doanh thu tăng hơn 160%. Trong khi đó, doanh thu từ kinh doanh kim loại quý tại Ngân hàng Giao thông và Ngân hàng Trung Quốc lần lượt tăng 33% và 114%.
Tại Ngân hàng Phát triển Phố Đông Thượng Hải (SPDB), quy mô tài sản kim loại quý đạt 82,4 tỷ nhân dân tệ, tăng 257%, còn Ping An Bank ghi nhận mức tăng 145%. Hoạt động sôi động này cũng mang lại nguồn thu lớn từ phí dịch vụ, khi Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) thu về hơn 111 tỷ nhân dân tệ từ phí và hoa hồng.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), nhà đầu tư Trung Quốc đã mua kỷ lục 432 tấn vàng thỏi và tiền xu trong năm 2025, tăng 28%. Tổng tiêu thụ vàng thỏi và tiền xu thậm chí đạt hơn 500 tấn, cho thấy lực cầu mạnh mẽ từ khu vực này.
Châu Á dẫn dắt nhu cầu toàn cầu
Sự bùng nổ tại Trung Quốc phản ánh xu hướng rộng hơn tại các thị trường mới nổi. Theo dữ liệu từ Beincrypto, nhóm này đóng góp khoảng 70% tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong thập kỷ qua.
Hiện Trung Quốc chiếm khoảng 27% nhu cầu vàng thế giới, giữ vị trí lớn nhất. Ngay cả khi giá vàng trong nước điều chỉnh, dòng tiền vẫn tiếp tục đổ vào kim loại quý. Trong bối cảnh thị trường tài chính biến động, vàng tiếp tục được ưu tiên như kênh trú ẩn an toàn.
Song song đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) duy trì chuỗi mua vàng liên tiếp, nâng dự trữ lên hơn 2.300 tấn. Điều này càng củng cố vai trò của vàng trong chiến lược dự trữ quốc gia.
Đứng sau Trung Quốc là Ấn Độ, chiếm khoảng 21% nhu cầu toàn cầu. Theo Hiệp hội Công nghiệp và Thương mại Ấn Độ (ASSOCHAM), các hộ gia đình nước này đang nắm giữ lượng vàng trị giá tới 5.000 tỷ USD – một con số vượt tổng dự trữ của nhiều ngân hàng trung ương lớn cộng lại.
Sự áp đảo của châu Á khiến vai trò của phương Tây trở nên khiêm tốn hơn, khi Bắc Mỹ và châu Âu chỉ chiếm lần lượt khoảng 11% và 12% nhu cầu vàng toàn cầu.
Ngân hàng thận trọng trước rủi ro giá
Dù hưởng lợi lớn từ làn sóng mua vàng, các ngân hàng bắt đầu có động thái kiểm soát rủi ro. Theo chuyên gia Zhu Guangyue, nhiều tổ chức đã siết chặt điều kiện giao dịch và nâng mức đầu tư tối thiểu.
Chẳng hạn, Ngân hàng Công Thương Trung Quốc đã tăng mức mua tối thiểu trong chương trình tích lũy vàng, trong khi Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (CCB) cũng điều chỉnh theo hướng tương tự.
Về triển vọng, chuyên gia Qu Rui nhận định giá vàng trong dài hạn vẫn được hỗ trợ bởi các yếu tố như rủi ro địa chính trị, áp lực tài khóa tại Mỹ, giá năng lượng cao và xu hướng gia tăng dự trữ của các ngân hàng trung ương.
Dù giá vàng có thể biến động mạnh trong ngắn hạn, nền tảng cầu từ các thị trường mới nổi vẫn được đánh giá là bền vững. Trong đó, lực mua từ châu Á tiếp tục đóng vai trò chủ đạo, định hình xu hướng của thị trường kim loại quý toàn cầu trong thời gian tới.
