Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bất ngờ thông báo sẽ bơm khoảng 40 tỷ USD vào thị trường thông qua việc mua thêm tín phiếu Kho bạc, bắt đầu từ ngày 12/12. Động thái mở rộng bảng cân đối kế toán này được kỳ vọng giúp hạ nhiệt tình trạng căng thẳng thanh khoản và giảm sức ép tăng lãi vay ngắn hạn, vốn đã khiến nhà đầu tư lo ngại thời gian qua rằng việc thu hẹp danh mục trái phiếu kéo dài nhiều năm đã hút quá nhiều tiền khỏi hệ thống tài chính.
Theo Fed, việc mua lại trái phiếu ngắn hạn nhằm duy trì sự kiểm soát đối với cơ chế lãi suất mục tiêu và ổn định dòng tiền trên thị trường. Đây được xem là biện pháp trực tiếp nhằm giảm áp lực trên thị trường repo – kênh vay mượn ngắn hạn trị giá khoảng 4 nghìn tỷ USD, nơi các ngân hàng và quỹ phòng hộ thế chấp trái phiếu để vay qua đêm. Lãi suất repo thời gian gần đây đã tăng vọt, dù Fed đã dừng thắt chặt định lượng (QT). Việc lãi suất repo và chỉ báo SOFR leo cao phản ánh thanh khoản ngày càng hạn chế, buộc các tổ chức cho vay đẩy phí vay lên mức cao hơn bình thường.
Robert Tipp, Giám đốc chiến lược đầu tư tại PGIM Fixed Income, đánh giá đây là bước đi tích cực và phù hợp với xu hướng Fed sẽ cần mở rộng bảng cân đối trở lại theo thời gian. Ông lưu ý rằng thanh khoản trên thị trường trái phiếu phần nào phụ thuộc vào hoạt động giao dịch chênh lệch giữa trái phiếu Kho bạc và hợp đồng tương lai, và động thái của Fed sẽ hỗ trợ nhóm nhà đầu tư này.
Áp lực trên thị trường tiền tệ từ đầu năm đến nay xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm lượng phát hành tín phiếu Kho bạc tăng mạnh và việc Chính phủ Mỹ tạm thời đóng cửa khiến chi tiêu công giảm, làm tài khoản của Bộ Tài chính tại Fed (TGA) phình to. Khi TGA tăng, lượng dự trữ của hệ thống ngân hàng bị hút bớt, khiến các ngân hàng có ít nguồn lực hơn để cho vay.
Dù Fed đã chấm dứt QT từ đầu tháng 12, riêng động thái này vẫn chưa đủ để cải thiện tình trạng căng thẳng thanh khoản khi lãi suất repo tiếp tục cao hơn cả lãi suất điều hành. Nhiều chuyên gia dự báo Fed sẽ phải sớm quay lại mua tài sản, nhưng phần lớn cho rằng điều này sẽ diễn ra đầu năm 2026. Vì vậy, quyết định hành động ngay lập tức được xem là nhằm đảm bảo thị trường repo không gặp trục trặc trong giai đoạn cuối năm, thời điểm vốn thường có biến động thanh khoản mạnh nhưng mang tính thời vụ.
Ông Stephen Douglass, Kinh tế trưởng tại NISA Investment Advisors, cho biết Fed phải can thiệp sớm vì áp lực trên thị trường repo vẫn kéo dài đến đầu tháng 12 dù QT đã chính thức kết thúc. Ông nhận định việc Fed vào cuộc sẽ giảm thiểu rủi ro xảy ra căng thẳng tài trợ hoặc sự cố bất thường trong hệ thống.
