Tổng thống Jose Raul Mulino khẳng định Panama thượng tôn pháp luật và bác bỏ các cảnh báo từ Bắc Kinh, sau khi Tòa án Tối cao Panama tuyên hủy quyền nhượng khai thác cảng của một doanh nghiệp có trụ sở tại Hong Kong.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội ngày 4/2, Tổng thống Mulino cho biết ông “kiên quyết phản đối” những tuyên bố mang tính đe dọa từ Trung Quốc, được đưa ra sau phán quyết của Tòa án Tối cao Panama về việc vô hiệu hóa hợp đồng cho phép CK Hutchison vận hành hai cảng then chốt dọc tuyến hàng hải chiến lược này, theo Al Jazeera.

Nhà lãnh đạo Panama nhấn mạnh đất nước ông là một quốc gia thượng tôn pháp luật, trong đó các phán quyết của cơ quan tư pháp độc lập phải được tôn trọng. Ông cũng cho biết Bộ Ngoại giao Panama sẽ sớm ban hành tuyên bố chính thức và đưa ra các bước đi phù hợp liên quan đến vấn đề này.

Việc CK Hutchison bị chấm dứt quyền khai thác các cảng tại kênh đào Panama được xem là dấu hiệu mới nhất cho thấy sự cạnh tranh ảnh hưởng và thương mại ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc tại khu vực Mỹ Latin.

Căng thẳng bắt đầu leo thang từ năm ngoái, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có thể giành lại quyền kiểm soát kênh đào Panama, thậm chí không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự, đồng thời kêu gọi hủy bỏ các hợp đồng nhượng quyền liên quan đến CK Hutchison.

Tuần trước, Tòa án Tối cao Panama kết luận thỏa thuận nhượng quyền của CK Hutchison là “vi hiến”. Phán quyết này ngay lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ Văn phòng Các vấn đề Hong Kong và Macau, khi cơ quan này chỉ trích quyết định của tòa án Panama là “vô lý” và “đáng xấu hổ”, đồng thời cảnh báo nước này sẽ phải đối mặt với những tổn thất nghiêm trọng về chính trị và kinh tế.

Cơ quan này cũng kêu gọi chính quyền Panama “nhận thức rõ tình hình và điều chỉnh lại hướng đi”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tuyên bố Bắc Kinh sẽ “kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp” của doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời cáo buộc Mỹ mang tư duy Chiến tranh Lạnh và định kiến ý thức hệ.

Ông Lâm cho rằng cộng đồng quốc tế đều nhận thấy bên nào đang tìm cách chi phối kênh đào Panama và làm suy yếu luật pháp quốc tế dưới danh nghĩa thượng tôn pháp luật.

Kênh đào Panama là tuyến đường thủy chiến lược nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Kể từ năm 1997, CK Hutchison, thông qua công ty con Panama Ports Company, đã quản lý cảng Cristobal ở phía Đại Tây Dương và cảng Balboa ở phía Thái Bình Dương. Thỏa thuận nhượng quyền đối với hai cảng này từng được gia hạn thêm 25 năm vào năm 2021.

Tuy nhiên, sau các tuyên bố của ông Trump về khả năng tiếp quản kênh đào, Tổng Kiểm toán Panama đã tiến hành rà soát hợp đồng và khuyến nghị chấm dứt thỏa thuận. Tòa án Tối cao sau đó ủng hộ quan điểm này, cho rằng các điều khoản nhượng quyền không phù hợp với lợi ích quốc gia của Panama.

Sau phán quyết, chính phủ Panama đã chỉ định tập đoàn vận tải biển Maersk tạm thời tiếp quản việc quản lý các bến cảng, trong thời gian chờ quá trình đấu thầu nhượng quyền mới.