Việc điều hành Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ không hề dễ dàng với ông Kevin Warsh, khi ông phải tìm cách cân bằng giữa niềm tin của nội bộ Fed, kỳ vọng của thị trường tài chính và áp lực chính trị từ Tổng thống Mỹ.
Ngày 30/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed kế nhiệm ông Jerome Powell, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5 tới. Thực tế, ông Warsh từng được ông Trump cân nhắc cho vị trí này trong nhiệm kỳ đầu cách đây gần một thập kỷ. Tuy nhiên, lần đề cử hiện tại diễn ra trong bối cảnh phức tạp hơn nhiều, khiến những thách thức đối với ông Warsh trở nên rõ nét.
Để điều hành Fed hiệu quả, ông Warsh cần giành được sự tin tưởng của ít nhất ba nhóm quan trọng. Thứ nhất là các quan chức Fed, những người có quyền bỏ phiếu quyết định chính sách lãi suất. Thứ hai là thị trường tài chính, vốn có thể phản ứng tiêu cực nếu cho rằng Fed chịu ảnh hưởng chính trị. Và cuối cùng là Tổng thống Trump, người hiểu rõ tác động của lãi suất đối với doanh nghiệp, hộ gia đình và ngân sách chính phủ.
Theo ông Raghuram Rajan, nhà kinh tế học tại Đại học Chicago và cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ấn Độ, ông Warsh đang ở trong tình thế “đi trên dây”. Nếu bị xem là quá nhượng bộ Nhà Trắng, ông có thể đánh mất sự ủng hộ của các quan chức Fed và gặp khó trong việc xây dựng đồng thuận chính sách.
Ngược lại, nếu làm phật lòng Tổng thống, ông Warsh cũng có nguy cơ đưa Fed trở lại tâm điểm chỉ trích của chính quyền.
Trong nhiệm kỳ của ông Trump, Chủ tịch Fed Jerome Powell từng nhiều lần bị công kích vì không hạ lãi suất nhanh như mong muốn. Hiện ông Powell thậm chí còn đối mặt với một cuộc điều tra hình sự liên quan đến phiên điều trần về dự án cải tạo trụ sở Fed, điều mà ông cho rằng chỉ là cái cớ nhằm gây sức ép buộc Fed nới lỏng chính sách.
Ngay cả trước khi nhậm chức, ông Warsh cũng có thể phải vượt qua một quá trình phê chuẩn đầy khó khăn tại Thượng viện. Một số thượng nghị sĩ Cộng hòa tuyên bố sẽ phản đối đề cử nếu cuộc điều tra nhằm vào ông Powell chưa được làm rõ. Trong khi đó, các nghị sĩ Dân chủ cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng giữ độc lập của một Chủ tịch Fed do ông Trump lựa chọn.
Bản thân Tổng thống Trump cũng đưa ra những thông điệp trái chiều. Dù khẳng định không muốn yêu cầu ông Warsh cam kết hạ lãi suất vì điều đó “không phù hợp”, ông Trump vẫn công khai cho biết đã theo dõi Warsh từ lâu và tin rằng ông này muốn giảm lãi suất. Trước đó không lâu, Tổng thống Mỹ còn tuyên bố trên mạng xã hội rằng những người không đồng quan điểm với ông sẽ không bao giờ trở thành Chủ tịch Fed.
Sự phức tạp càng gia tăng khi nhiệm kỳ thành viên Hội đồng Thống đốc của ông Jerome Powell kéo dài đến tận năm 2028, đồng nghĩa với việc ông Powell vẫn có quyền tham gia hoạch định chính sách tiền tệ. Điều này có thể đặt ông Warsh vào một tình huống hiếm thấy: phải điều hành Fed trong khi một cựu chủ tịch vẫn hiện diện như một đối trọng tiềm năng.
Theo giới phân tích, thách thức lớn nhất với Warsh sẽ là chứng minh tính độc lập của mình trước Nhà Trắng. Cựu Phó Chủ tịch Fed Alan Blinder cho rằng câu hỏi quan trọng nhất nằm ở những cam kết, nếu có, giữa ông Warsh và ông Trump trước khi đề cử được đưa ra. Ông lo ngại các thỏa thuận hậu trường liên quan đến chính sách tiền tệ.
Dù vậy, Blinder cũng đánh giá ông Warsh có lợi thế về kinh nghiệm thị trường và kiến thức chính sách, cùng khả năng thuyết phục và xây dựng đồng thuận trong nội bộ Fed. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh Fed hoạt động dựa trên nguyên tắc tập thể, với 19 quan chức tham gia Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), trong đó 12 người có quyền bỏ phiếu.
Thực tế cho thấy nội bộ Fed hiện vẫn còn chia rẽ. Trong cuộc họp gần nhất, đa số thành viên bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất, trong khi một số cho rằng chưa cần thiết phải cắt giảm lãi suất trong năm nay do lo ngại lạm phát. Điều này đồng nghĩa với việc quan điểm của Chủ tịch Fed có thể bị bác bỏ nếu không thuyết phục được đa số.
Theo ông Matthew Luzzetti, kinh tế trưởng của Deutsche Bank, ông Warsh sẽ phải chứng minh rằng việc giảm lãi suất là phù hợp, đặc biệt nếu thị trường lao động không suy yếu thêm hoặc lạm phát không giảm rõ rệt.
Ngoài lãi suất, ông Warsh cũng thường xuyên chỉ trích quy mô bảng cân đối kế toán 6.600 tỷ USD của Fed, vốn phình to sau khủng hoảng tài chính và đại dịch. Ông cho rằng việc Fed mua trái phiếu quy mô lớn đã khuyến khích chi tiêu quá mức, đồng thời làm gia tăng áp lực lạm phát. Tuy nhiên, việc thu hẹp bảng cân đối này cũng tiềm ẩn rủi ro lớn, khi hệ thống tài chính đã quen với thanh khoản dồi dào.
Dù còn nhiều tranh cãi, phản ứng ban đầu của thị trường cho thấy ông Warsh được xem là lựa chọn tương đối an toàn. Giới đầu tư đánh giá ông là nhân vật được thị trường tôn trọng, dù những thách thức phía trước vẫn rất lớn.
