Xung đột Mỹ–Iran làm dấy lên nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo công ty nghiên cứu Clarkson Research, khoảng 3.200 tàu, tương đương gần 4% đội tàu toàn cầu, hiện đang neo tại Vịnh Ba Tư.

Các chuyên gia cảnh báo xung đột giữa Mỹ và Iran đang làm gia tăng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng đến nhiều ngành như dược phẩm, chất bán dẫn và pin. Khoảng 5% đội tàu thương mại thế giới hiện bị mắc kẹt quanh Trung Đông, trong khi nhiều tuyến bay trong khu vực cũng đã bị đóng cửa. Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng tại các nước vùng Vịnh có thể tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung sản phẩm hóa dầu.

Patrick Penfield, chuyên gia chuỗi cung ứng tại Đại học Syracuse, cho biết tình hình đang gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng toàn cầu và có thể dẫn đến tình trạng thiếu nguyên liệu cũng như giá cả tăng mạnh nếu xung đột kéo dài. Trung Đông là tuyến vận tải quan trọng đối với nhiều mặt hàng như nguyên liệu hóa dầu dùng sản xuất nhựa và cao su, phân bón từ khí tự nhiên, cũng như dược phẩm từ Ấn Độ và các linh kiện điện tử từ châu Á.

Theo công ty nghiên cứu Clarkson Research, khoảng 3.200 tàu, tương đương gần 4% đội tàu toàn cầu, hiện đang neo tại Vịnh Ba Tư, trong khi khoảng 500 tàu khác chờ tại các cảng ở UAE và Oman.

Tình hình bất ổn cũng ảnh hưởng đến vận tải qua Biển Đỏ và kênh đào Suez. Hãng vận tải biển Maersk cho biết sẽ chuyển tàu sang tuyến vòng qua Mũi Hảo Vọng ở châu Phi. Theo ước tính, việc thay đổi lộ trình có thể kéo dài thời gian vận chuyển thêm 10–14 ngày và làm tăng chi phí nhiên liệu khoảng 1 triệu USD cho mỗi chuyến.

Vận tải hàng không – phương án thay thế cho đường biển – cũng bị hạn chế khi nhiều quốc gia vùng Vịnh đóng cửa không phận và sân bay. Theo Boeing, dù vận tải hàng không chỉ chiếm chưa tới 1% khối lượng hàng hóa toàn cầu, nhưng lại vận chuyển khoảng 35% giá trị thương mại thế giới, bao gồm các mặt hàng giá trị cao như dược phẩm và thiết bị điện tử.

Trong khi đó, giá một số nguyên liệu công nghiệp cũng tăng mạnh. Nhà máy luyện nhôm Qatalum tại Qatar đã bắt đầu quá trình đóng cửa sau các cuộc tấn công trong khu vực và có thể mất từ 6 đến 12 tháng để khởi động lại. Theo chiến lược gia hàng hóa Eva Mendei của ING, căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm gia tăng rủi ro giá nhôm tiếp tục tăng, sau khi từng tăng tới 3,8% lên 3.315 USD mỗi tấn khi QatarEnergy tạm dừng một số hoạt động sản xuất.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Chuyên mục

Tìm kiếm