Trung Quốc đang chuẩn bị một bước tiến quan trọng trong quá trình phát triển đồng nhân dân tệ kỹ thuật số (e-CNY), khi từ ngày 1/1/2026, các ngân hàng thương mại sẽ được phép trả lãi cho khách hàng gửi tiết kiệm bằng e-CNY. Động thái này được xem là bước ngoặt lớn, đưa e-CNY trở thành đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương đầu tiên trên thế giới có khả năng sinh lãi.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, việc cho phép trả lãi sẽ đánh dấu sự chuyển dịch của e-CNY từ vai trò “tiền kỹ thuật số” sang mô hình “tiền gửi kỹ thuật số”. Qua đó, đồng tiền này được kỳ vọng sẽ gia tăng mức độ chấp nhận của người dùng, mở rộng các kịch bản ứng dụng trong nền kinh tế và củng cố vị thế tiên phong của Trung Quốc trong lĩnh vực tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành.
Về mặt cơ chế, các quy định mới cho phép e-CNY được các ngân hàng thương mại quản lý như một cấu phần trong bảng cân đối tài sản – nợ phải trả. Định hướng này đã được lãnh đạo Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đề cập trong các công bố chính thức, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của e-CNY trong hệ thống ngân hàng.
Dù tích cực thúc đẩy CBDC, Trung Quốc vẫn giữ quan điểm cứng rắn với tiền điện tử và stablecoin, tiếp tục áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt. Chiến lược của Bắc Kinh là khai thác lợi thế công nghệ của blockchain, nhưng đặt toàn bộ trong khuôn khổ một đồng tiền kỹ thuật số do nhà nước phát hành và quản lý tập trung.
Cách tiếp cận này trái ngược rõ rệt với chính sách của Mỹ. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp cấm việc thành lập, phát hành và sử dụng CBDC tại Mỹ, với lập luận rằng loại tiền này có thể gây rủi ro cho ổn định tài chính, quyền riêng tư và chủ quyền quốc gia.
Trong khi từ chối CBDC, Mỹ lại đẩy nhanh việc xây dựng khung pháp lý cho stablecoin. Tháng 7 vừa qua, Đạo luật GENIUS đã được ký ban hành, thiết lập các tiêu chuẩn pháp lý toàn diện đầu tiên cho stablecoin tại Mỹ, bao gồm yêu cầu nghiêm ngặt về tài sản bảo chứng và tuân thủ các quy định chống rửa tiền.
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc tiếp tục mở rộng việc phổ cập e-CNY thông qua các chương trình hành động nhằm hoàn thiện hệ thống dịch vụ quản lý và hạ tầng tài chính cho đồng nhân dân tệ kỹ thuật số. Mục tiêu là mở rộng phạm vi sử dụng trên toàn quốc, đồng thời phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng phục vụ cho các kịch bản thanh toán mới.
Đáng chú ý, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã thành lập Trung tâm Điều hành Quốc tế Nhân dân tệ tại Thượng Hải – một nền tảng dựa trên công nghệ blockchain, hướng tới phát triển các công cụ thanh toán on-chain và chuyển tiền cross-chain, qua đó thúc đẩy việc ứng dụng e-CNY trong thanh toán xuyên biên giới.
Theo PBOC, e-CNY không chỉ nhằm hiện đại hóa hệ thống tiền tệ mà còn có tiềm năng mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính. Tuy vậy, ở thời điểm hiện tại, mức độ sử dụng e-CNY vẫn còn khiêm tốn. Đồng tiền này chủ yếu được triển khai trong các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp quốc doanh, trong khi phần lớn thanh toán số tại Trung Quốc vẫn dựa vào các nền tảng phổ biến như Alipay và WeChat Pay, vốn chưa trực tiếp tích hợp e-CNY.
