Trung Quốc đã triển khai các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với Nhật Bản, nhắm vào những mặt hàng có thể sử dụng cho cả mục đích dân sự và quân sự.
Theo thông báo của Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 6/1, mọi mặt hàng lưỡng dụng sẽ không được phép xuất khẩu sang Nhật Bản nếu được xác định phục vụ cho mục đích quân sự. Quy định này có hiệu lực ngay lập tức.
Bộ Thương mại Trung Quốc cũng nhấn mạnh rằng các hoạt động xuất khẩu có khả năng “gia tăng năng lực quân sự của Nhật Bản”, dù với bất kỳ mục đích sử dụng cuối cùng nào, đều nằm trong diện bị cấm, song không công bố danh mục chi tiết.
Phía Nhật Bản hiện chưa đưa ra phản hồi chính thức. Một quan chức thuộc Cục Thương mại và An ninh Kinh tế của Bộ Thương mại Nhật Bản cho biết cơ quan này đang rà soát tác động của các biện pháp mới và từ chối bình luận thêm.
Hiện vẫn chưa rõ động thái của Bắc Kinh mang tính biểu tượng hay sẽ tạo ra ảnh hưởng thực chất đối với nền kinh tế và chuỗi cung ứng của Nhật Bản.
Trước đó, Trung Quốc từng áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm trong năm 2024, giữa lúc căng thẳng thương mại với Mỹ leo thang. Đất hiếm và các sản phẩm nam châm liên quan có vai trò quan trọng trong cả lĩnh vực quân sự lẫn sản xuất công nghệ cao, từ vũ khí hiện đại đến điện thoại thông minh và xe điện.
Theo Tổ chức An ninh Kim loại và Năng lượng Nhật Bản, tính đến năm 2024, khoảng 70% lượng đất hiếm nhập khẩu của Nhật Bản có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Danh mục hàng hóa lưỡng dụng của Trung Quốc còn bao gồm máy bay không người lái, vật liệu và thiết bị hạt nhân, linh kiện động cơ hàng không vũ trụ cùng các loại hợp kim chuyên dụng.
Động thái siết xuất khẩu này được xem là bước đi mới nhất trong chuỗi biện pháp gây sức ép của Trung Quốc đối với Nhật Bản, diễn ra sau những phát biểu gây tranh cãi gần đây của Thủ tướng Nhật Bản liên quan đến vấn đề Đài Loan.
Dù Trung Quốc đã áp dụng các hạn chế đối với thủy sản Nhật Bản và xuất hiện làn sóng tẩy chay du lịch từ một bộ phận người dân, Tokyo vẫn khẳng định lập trường chính sách không thay đổi và không rút lại các tuyên bố trước đó.
