Quan hệ thương mại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang rơi vào trạng thái bế tắc sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thuế nhập khẩu đối với một số quốc gia châu Âu liên quan đến vấn đề Greenland. Trước diễn biến này, giới chức EU cân nhắc tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Washington.

Ngày 17/1, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ 8 quốc gia châu Âu gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan, bắt đầu từ ngày 1/2, trước khi nâng lên 25% kể từ ngày 1/6.

Động thái này khiến Nghị viện châu Âu đứng trước khả năng “đóng băng” việc thông qua thỏa thuận thương mại Mỹ – EU. Ông Manfred Weber, Chủ tịch Đảng Nhân dân châu Âu (EPP), cho biết căng thẳng leo thang giữa hai bên đồng nghĩa với việc Nghị viện khó có thể bỏ phiếu ủng hộ thỏa thuận trong bối cảnh hiện nay.

Theo ông Weber, EPP vẫn ủng hộ một thỏa thuận thương mại với Mỹ, song những đe dọa liên quan đến Greenland khiến việc phê chuẩn không còn khả thi ở thời điểm này.

Bên cạnh đó, các lực lượng khác trong liên minh cầm quyền của Chủ tịch Ursula von der Leyen, bao gồm nhóm nghị sĩ S&D, Renew và Đảng Xanh, cũng đã vận động tạm hoãn thông qua thỏa thuận trong những tuần gần đây.

Bà Karin Karlsbro, nghị sĩ Thụy Điển và là Điều phối viên thương mại của nhóm Renew, nhận định thỏa thuận EU – Mỹ khó có thể nhận đủ sự ủng hộ cần thiết. Theo bà, khả năng Nghị viện châu Âu “bật đèn xanh” cho việc tiếp tục thỏa thuận thuế quan hiện gần như không còn.

Thỏa thuận thương mại Mỹ – EU được ông Trump và bà von der Leyen ký vào tháng 7/2025 với mục tiêu chấm dứt căng thẳng thuế quan kéo dài giữa hai bờ Đại Tây Dương. Theo nội dung thỏa thuận, Mỹ sẽ áp thuế 15% đối với hàng hóa nhập khẩu từ EU, đổi lại EU không áp thuế đối với hàng hóa Mỹ. Nghị viện châu Âu dự kiến bỏ phiếu về việc dỡ bỏ thuế đối với hàng công nghiệp Mỹ, một trụ cột quan trọng của thỏa thuận, vào ngày 26/1.

Cũng trong ngày 17/1, bà Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã ra tuyên bố chung phản đối việc Mỹ đe dọa áp thuế đối với 8 quốc gia châu Âu, cho rằng động thái này có nguy cơ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và đẩy hai bên vào một vòng xoáy căng thẳng nguy hiểm.

Các lãnh đạo châu Âu cho biết EU đang thảo luận với các quốc gia thành viên để tìm ra phương án ứng phó phù hợp. Theo bà Karlsbro, EU không loại trừ khả năng áp thuế trả đũa hoặc kích hoạt công cụ chống cưỡng ép thương mại, còn được gọi là “bazooka”.

Công cụ này cho phép EU áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với đối tác bị coi là gây sức ép kinh tế, bao gồm hạn chế đầu tư, tiếp cận mua sắm công và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Theo bà Karlsbro, đây là cơ chế được thiết kế riêng cho những tình huống đe dọa kinh tế như hiện nay.

Quan điểm này cũng nhận được sự ủng hộ từ ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu. Ông cho rằng nếu chính sách thương mại bị sử dụng như một công cụ gây sức ép chính trị, EU cần sẵn sàng đáp trả bằng các biện pháp tương xứng và kêu gọi Ủy ban châu Âu sớm khởi động các thủ tục cần thiết.