Trong báo cáo mới công bố, World Economic Forum (WEF) đã chỉ ra 10 rủi ro lớn nhất có thể tác động đến doanh nghiệp toàn cầu trong thời gian tới. Báo cáo được xây dựng dựa trên khảo sát hơn 1.300 lãnh đạo đến từ khu vực công, khu vực tư nhân và các tổ chức quốc tế.

Kết quả khảo sát cho thấy tâm lý thận trọng đang bao trùm cộng đồng doanh nghiệp. Khoảng 50% lãnh đạo được hỏi dự báo hai năm tới sẽ chứng kiến nhiều biến động mạnh, trong khi chỉ 1% cho rằng môi trường kinh doanh sẽ tương đối ổn định.

Theo WEF, đối đầu địa kinh tế là rủi ro lớn nhất trong ngắn hạn. Cạnh tranh chiến lược gia tăng đang kéo theo xu hướng sử dụng các công cụ kinh tế như thuế quan, rào cản pháp lý, tái cấu trúc chuỗi cung ứng và kiểm soát dòng vốn, qua đó có thể khiến thương mại toàn cầu suy giảm đáng kể.

Phát biểu trên chương trình Squawk Box Europe của CNBC ngày 14/1, bà Saadia Zahidi, Giám đốc điều hành WEF, cho biết mối quan ngại trước mắt của doanh nghiệp chủ yếu xoay quanh nguy cơ xung đột vũ trang giữa các quốc gia và những hệ lụy lan tỏa đối với kinh tế toàn cầu.

Theo bà Zahidi, gần một phần ba số lãnh đạo tham gia khảo sát đặc biệt lo ngại về bức tranh năm 2026, nhất là tác động của các biến động địa chính trị và kinh tế đối với trật tự thế giới.

Báo cáo cũng cho thấy rủi ro kinh tế là nhóm rủi ro tăng nhanh nhất trong hai năm tới. Những lo ngại chính bao gồm nguy cơ suy thoái, lạm phát quay trở lại và khả năng hình thành bong bóng tài sản, trong bối cảnh nhiều nền kinh tế đang gánh mức nợ cao và thị trường tài chính biến động mạnh.

WEF nhận định thế giới đang cùng lúc đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen. Doanh nghiệp phải thích ứng với hàng loạt thách thức như căng thẳng thương mại, xung đột văn hóa, tốc độ đổi mới công nghệ nhanh chóng và tác động ngày càng rõ rệt của thời tiết cực đoan. Những áp lực này khiến việc vừa ứng phó rủi ro vừa duy trì hiệu quả quản trị trở nên khó khăn hơn.

Xếp sau rủi ro địa kinh tế, thông tin sai lệch và tin giả được đánh giá là rủi ro ngắn hạn lớn thứ hai, tiếp đến là tình trạng phân cực xã hội, khi các nhóm quan điểm đối lập ngày càng tách biệt và khó tìm được tiếng nói chung. WEF cảnh báo sự chồng chéo của các rủi ro này đang làm suy giảm khả năng hợp tác toàn cầu – yếu tố then chốt để ứng phó hiệu quả với các cú sốc lớn.

Đáng chú ý, nhóm rủi ro liên quan đến mặt trái của trí tuệ nhân tạo (AI) ghi nhận mức tăng hạng nhanh nhất. Rủi ro này đã nhảy từ vị trí thứ 30 trong danh sách rủi ro ngắn hạn năm 2025 lên vị trí thứ 5 trong nhóm rủi ro dài hạn năm 2026. Theo WEF, tự động hóa do AI thúc đẩy có thể gây dịch chuyển lao động, làm gia tăng bất bình đẳng thu nhập, khoét sâu phân cực xã hội và kéo giảm tiêu dùng, ngay cả khi năng suất lao động được cải thiện.

Trong khi đó, các rủi ro môi trường tạm thời tụt xuống thứ hạng thấp hơn trong ngắn hạn. Dù vậy, thời tiết cực đoan vẫn được các lãnh đạo doanh nghiệp đánh giá là mối đe dọa lớn nhất trong tầm nhìn 10 năm. Năm 2025, chi phí bảo hiểm toàn cầu cho thiệt hại do thiên tai ước tính đạt khoảng 107 tỷ USD, đánh dấu năm thứ sáu liên tiếp vượt mốc 100 tỷ USD và tăng mạnh so với đầu những năm 2000.

WEF cảnh báo các hiện tượng như nắng nóng kéo dài, hạn hán, cháy rừng và thời tiết cực đoan nhiều khả năng sẽ xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, các rủi ro môi trường mang tính dài hạn như suy giảm đa dạng sinh học, sụp đổ hệ sinh thái hay ô nhiễm lại giảm thứ hạng trong bảng rủi ro ngắn hạn, phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên lo ngại của giới lãnh đạo doanh nghiệp hiện nay.