Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày 14/4 công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới, trong đó hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm nay xuống còn 3,1%, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với ước tính hồi tháng 1.
Theo IMF, đây là kịch bản lạc quan nhất, dựa trên giả định xung đột tại Trung Đông không kéo dài. Trong trường hợp này, giá dầu trung bình năm nay được dự báo ở mức khoảng 82 USD/thùng, giảm nhẹ so với mặt bằng hiện tại. Nếu không có xung đột, tổ chức này cho biết tăng trưởng toàn cầu có thể đạt 3,4%, nhờ động lực từ đầu tư công nghệ, lãi suất thấp hơn, thuế nhập khẩu tại Mỹ giảm và các chính sách hỗ trợ tài khóa.
Kinh tế trưởng IMF, ông Pierre-Olivier Gourinchas, nhận định rủi ro từ xung đột hiện nay lớn hơn đáng kể so với tác động từ các biện pháp thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong năm trước.
Ở kịch bản bất lợi, khi xung đột kéo dài, IMF dự báo giá dầu có thể duy trì quanh mức 100 USD/thùng trong năm nay và khoảng 75 USD/thùng vào năm tới, kéo tăng trưởng toàn cầu giảm xuống còn 2,5%.
Trong kịch bản xấu hơn, khi căng thẳng leo thang mạnh và giá năng lượng tăng vọt, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể chỉ đạt 2% – mức tiệm cận suy thoái. Theo IMF, mức tăng trưởng dưới ngưỡng này là rất hiếm, chỉ xảy ra vài lần kể từ năm 1980, gần nhất là sau cuộc Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 và trong giai đoạn đại dịch Đại dịch COVID-19.
Trong kịch bản tiêu cực nhất, giá dầu có thể lên tới 110 USD/thùng trong năm nay và 125 USD/thùng vào năm sau, làm gia tăng áp lực lạm phát và tiền lương, buộc các ngân hàng trung ương phải siết chặt chính sách tiền tệ. Theo ông Gourinchas, tác động trong trường hợp này có thể nghiêm trọng hơn cả giai đoạn năm 2022.
IMF cũng cảnh báo lạm phát toàn cầu có thể tăng lên mức 6% vào năm 2026 trong kịch bản xấu nhất, so với khoảng 4,4% trong kịch bản cơ sở.
Báo cáo cho thấy triển vọng tăng trưởng của nhiều nền kinh tế lớn như Mỹ, khu vực đồng euro và Trung Quốc đều bị điều chỉnh giảm nhẹ, chủ yếu do tác động từ xung đột địa chính trị. Trong khi đó, các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển chịu ảnh hưởng nặng nề hơn, đặc biệt là khu vực Trung Đông và Trung Á, nơi tăng trưởng bị hạ mạnh do thiệt hại cơ sở hạ tầng và suy giảm xuất khẩu năng lượng.
Điểm sáng hiếm hoi thuộc về Ấn Độ, khi IMF nâng dự báo tăng trưởng thêm 0,1 điểm phần trăm lên 6,5% cho cả năm nay và năm tới, nhờ động lực tăng trưởng mạnh từ cuối năm 2025 và các thỏa thuận thương mại gần đây với Mỹ.
IMF cho rằng các chính phủ có thể cân nhắc các biện pháp như trợ giá nhiên liệu, áp trần giá hoặc cắt giảm thuế để giảm tác động từ giá năng lượng tăng. Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo cần thận trọng trong bối cảnh thâm hụt ngân sách vẫn ở mức cao và nợ công tiếp tục gia tăng.
