Chính phủ Mỹ đang đứng trước nguy cơ phải đóng cửa một phần, trong bối cảnh các Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ tuyên bố phản đối gói ngân sách có bao gồm khoản phân bổ cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS).
Căng thẳng liên quan đến ngân sách dành cho DHS bùng phát sau vụ việc các nhân viên liên bang phụ trách nhập cư bắn chết một công dân Mỹ tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota, hôm 24/1. Đây đã là vụ việc tương tự thứ hai xảy ra trong tháng này, làm dấy lên làn sóng phản ứng mạnh trong dư luận.
Trước sức ép lớn từ cử tri, các Thượng nghị sĩ Dân chủ tuyên bố sẽ ngăn chặn việc thông qua gói tài trợ cho chính phủ, trừ khi chính quyền của Tổng thống Donald Trump chấp nhận áp đặt các hạn chế đáng kể đối với hoạt động thực thi luật nhập cư.
Trong khi đó, phe Cộng hòa đang thúc đẩy Thượng viện bỏ phiếu đối với gói ngân sách trị giá 1.200 tỷ USD đã được Hạ viện thông qua. Nếu không đạt được thỏa hiệp, nguy cơ chính phủ đóng cửa một phần từ ngày 31/1 đang trở nên rõ ràng hơn, khi nguồn ngân sách dành cho DHS và nhiều cơ quan then chốt khác sẽ cạn vào đêm 30/1.
Tính đến nay, Quốc hội Mỹ mới thông qua 6 trong tổng số 12 dự luật phân bổ ngân sách cho năm tài khóa 2026, và các dự luật này đã được Tổng thống ký ban hành, giúp một số cơ quan được cấp ngân sách đến ngày 30/9. Tuy nhiên, 6 dự luật còn lại với tổng chi tiêu lên tới 1.200 tỷ USD, tương đương gần 80% ngân sách liên bang dự kiến cho năm tài khóa 2026 vẫn chưa được thông qua. Phần lớn trong số này được dành cho Bộ Quốc phòng Mỹ, với quy mô khoảng 831 tỷ USD.
Do Hạ viện đã gộp 6 dự luật ngân sách chưa được thông qua thành một gói duy nhất trình lên Thượng viện, kịch bản đóng cửa chính phủ sẽ tác động đến hàng loạt cơ quan quan trọng. Ngoài Lầu Năm Góc và DHS, các đơn vị có thể bị ảnh hưởng còn bao gồm Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, cùng Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị.
Việc đóng cửa DHS, một trong những cơ quan lớn và phức tạp nhất của chính phủ liên bang, sẽ khiến nhiều nhân viên thuộc Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA), Cục An ninh Vận tải và Lực lượng Tuần duyên không được trả lương, dù vẫn phải tiếp tục làm việc.
Dù vậy, ngay cả trong trường hợp chính phủ đóng cửa do sự phản đối của phe Dân chủ, các hoạt động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) nhiều khả năng sẽ không bị gián đoạn đáng kể. Theo một nguồn tin từ ban lãnh đạo đảng Cộng hòa, trong kịch bản đóng cửa chính phủ, nhân viên ICE sẽ được xếp vào diện “nhân sự ngoại lệ” và vẫn phải đi làm, dù không được trả lương như nhiều nhân viên liên bang khác.
Bên cạnh đó, ICE vẫn được đảm bảo nguồn lực tài chính để duy trì hoạt động, ngay cả khi chính phủ đóng cửa, do cơ quan này đã được cấp thêm 75 tỷ USD cho công tác giam giữ và thực thi pháp luật theo Đạo luật “To và Đẹp” được thông qua vào năm ngoái.
