Nhóm các nền kinh tế mới nổi BRICS đang cân nhắc khả năng liên thông tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương các nước thành viên, qua đó từng bước giảm sự phụ thuộc vào đồng USD trong thanh toán quốc tế.
Theo đề xuất của Ấn Độ, sáng kiến này sẽ được đưa vào chương trình nghị sự Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026, với mục tiêu đơn giản hóa thanh toán xuyên biên giới trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên BRICS chính thức thảo luận việc kết nối các đồng tiền số quốc gia để phục vụ hoạt động thương mại và du lịch giữa các nước thành viên.
Hai nguồn thạo tin cho biết Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã kiến nghị đưa nội dung này vào chương trình nghị sự của hội nghị, dự kiến do Ấn Độ đăng cai tổ chức. Trọng tâm của đề xuất là xây dựng khả năng “tương tác” giữa các ngân hàng trung ương, giúp các giao dịch xuyên biên giới được thực hiện nhanh hơn, chi phí thấp hơn và giảm vai trò của các đồng tiền trung gian như USD.
Ban đầu, BRICS gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, nhưng trong những năm gần đây đã mở rộng với sự tham gia của nhiều quốc gia như Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Iran, Indonesia cùng một số nước khác. Việc khối ngày càng đa dạng về địa lý và lợi ích kinh tế khiến nhu cầu xây dựng một hạ tầng thanh toán chung trở nên cấp thiết.
Đề xuất của RBI được cho là tập trung vào hai lĩnh vực có tần suất giao dịch cao: tài trợ thương mại xuyên biên giới và chi tiêu du lịch. Nếu các ngân hàng trung ương có thể kết nối trực tiếp với nhau, doanh nghiệp và người dân sẽ có khả năng thanh toán bằng tiền số quốc gia, thay vì phải quy đổi qua USD hoặc euro, qua đó giảm chi phí và rủi ro tỷ giá.
Tuy nhiên, sáng kiến này nhiều khả năng sẽ vấp phải sự phản ứng từ Washington. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cảnh báo rằng những nỗ lực né tránh đồng USD trong thanh toán quốc tế có thể kéo theo các biện pháp đáp trả, bao gồm cả thuế quan.
Trước đó, tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2025 ở Rio de Janeiro, các nhà lãnh đạo đã kêu gọi tăng cường hợp tác và nâng cao khả năng tương thích giữa các hệ thống thanh toán nhằm đẩy nhanh giao dịch và giảm chi phí. Việc kết nối các ngân hàng trung ương được xem là bước đi tiếp theo nhằm cụ thể hóa cam kết này.
RBI nhiều lần khẳng định mong muốn liên kết đồng rupee kỹ thuật số với các ngân hàng trung ương khác để nâng cao hiệu quả và mở rộng phạm vi sử dụng quốc tế, đồng thời nhấn mạnh đây không phải là một chiến lược “phi USD hóa”. Đồng rupee số, ra mắt vào tháng 12/2022, hiện đã thu hút khoảng 7 triệu người dùng bán lẻ. Trong khi đó, Trung Quốc cũng phát tín hiệu muốn đẩy mạnh vai trò quốc tế của đồng nhân dân tệ số.
