Lạm phát tại Mỹ bất ngờ tăng mạnh trong tháng 3, chủ yếu do cú sốc giá năng lượng từ căng thẳng địa chính trị. Diễn biến này đang làm dấy lên lo ngại về chi phí sinh hoạt, đồng thời khiến triển vọng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trở nên khó đoán hơn trong thời gian tới.

Theo báo cáo ngày 10/4 của Cục Thống kê lao động Mỹ (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,9% so với tháng trước, ghi nhận mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 6/2022. Trên cơ sở 12 tháng, CPI tăng 3,3%, cao hơn đáng kể so với mức 2,4% của tháng trước đó.

Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng leo thang khi căng thẳng giữa Mỹ-Israel và Iran đẩy giá dầu thô toàn cầu tăng hơn 30%. Hệ quả là giá xăng bán lẻ trung bình tại Mỹ đã vượt mốc 4 USD/gallon lần đầu tiên trong hơn ba năm.

Mức tăng CPI phản ánh rõ tác động của giá nhiên liệu đến chi phí sinh hoạt, cho thấy người tiêu dùng Mỹ đang chịu áp lực ngày càng lớn. Điều này cũng đặt ra thách thức đối với chính quyền của Tổng thống Donald Trump, người từng cam kết kiểm soát khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Trước đó, ngày 7/4, ông đã công bố một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời với Iran, song triển vọng vẫn được đánh giá là mong manh.

Kết quả lạm phát tháng 3 nhìn chung phù hợp với dự báo của các nhà kinh tế do Reuters khảo sát. Tuy nhiên, diễn biến này diễn ra đồng thời với sự phục hồi của thị trường lao động, cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu nhất định.

Dù vậy, rủi ro vẫn hiện hữu khi xung đột kéo dài ở Trung Đông có thể ảnh hưởng đến tiêu dùng, đặc biệt nếu người dân buộc phải cắt giảm chi tiêu do giá cả leo thang. Báo cáo khảo sát của Đại học Michigan công bố cùng ngày cho thấy tâm lý người tiêu dùng giảm xuống mức thấp kỷ lục, với chỉ số chỉ còn 47,6 điểm, giảm mạnh so với tháng trước.

Nếu loại trừ các nhóm hàng có biến động lớn như thực phẩm và năng lượng, CPI lõi của Mỹ tăng 0,2% trong tháng 3, tương đương tháng trước. So với cùng kỳ, CPI lõi tăng 2,6%, nhỉnh hơn mức 2,5% của tháng 2.

Giới phân tích dự báo lạm phát sẽ tiếp tục tăng trong tháng 4 khi tác động của giá năng lượng lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.

Đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thước đo lạm phát quan trọng hơn là chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE). Theo báo cáo ngày 9/4 của Bộ Thương mại Mỹ, chỉ số PCE toàn phần tăng 2,8% trong tháng 2, trong khi PCE lõi tăng 3% so với cùng kỳ năm trước, đều cao hơn mục tiêu 2% của Fed.

Ngay từ trước khi xung đột tại Trung Đông leo thang, lạm phát lõi đã chịu áp lực từ việc doanh nghiệp chuyển chi phí thuế quan sang người tiêu dùng. Trong thời gian tới, giá nhiên liệu tăng có thể kéo theo chi phí vận tải, vé máy bay, phân bón và nhiều loại hàng hóa khác đi lên, qua đó làm gia tăng áp lực lạm phát.

Diễn biến này khiến một số chuyên gia cho rằng Fed có thể sẽ không hạ lãi suất trong năm nay. Thậm chí, biên bản cuộc họp chính sách gần đây cho thấy nhiều nhà hoạch định chính sách không loại trừ khả năng tiếp tục tăng lãi suất nếu áp lực lạm phát gia tăng.

Hiện tại, Fed vẫn giữ lãi suất quỹ liên bang trong khoảng 3,5%–3,75% kể từ lần điều chỉnh gần nhất vào tháng 12/2025. Tuy nhiên, vẫn có quan điểm cho rằng nếu thị trường lao động suy yếu hoặc nhu cầu tiêu dùng giảm mạnh, Fed có thể phải cân nhắc nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng.