Nhập khẩu xăng dầu của Việt Nam tăng mạnh trong tháng 3 khi giá thế giới leo thang do căng thẳng địa chính trị. Trước áp lực nguồn cung, các doanh nghiệp trong nước đã chủ động tăng nhập và đa dạng hóa nguồn hàng, trong khi cơ quan quản lý cũng triển khai nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an ninh năng lượng.
Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), trong tháng 3, Việt Nam nhập khẩu gần 1,2 triệu tấn xăng dầu, trị giá khoảng 1,46 tỷ USD. So với tháng trước, lượng nhập tăng gần 13%, trong khi kim ngạch tăng vọt hơn 94%.
Tính chung quý I, cả nước đã nhập gần 3,4 triệu tấn xăng dầu với tổng giá trị vượt 2,9 tỷ USD, tăng gần gấp rưỡi so với cùng kỳ năm ngoái. Ngược lại, nhập khẩu dầu thô ghi nhận xu hướng giảm, với sản lượng hơn 3,1 triệu tấn, giảm 15% so với cùng kỳ, tương ứng kim ngạch gần 1,7 tỷ USD.
Các doanh nghiệp đầu mối cho biết giá trị nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu do giá xăng dầu thế giới đi lên trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, gây áp lực lên nguồn cung toàn cầu. Để tránh nguy cơ thiếu hụt trong nước, các đơn vị đã chủ động gia tăng nhập khẩu và mở rộng nguồn cung.
Tại phiên thảo luận kinh tế – xã hội ngày 10/4, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết Bộ Công Thương đã xây dựng nhiều kịch bản ứng phó. Hai nhà máy lọc dầu trong nước là Nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn hiện có đủ nguyên liệu để duy trì sản xuất đến hết tháng 4, đảm bảo nguồn cung cho tiêu dùng và sản xuất trong nước.
Đáng chú ý, mức dự trữ xăng dầu trong nước đã được nâng từ 15 ngày lên khoảng 26 ngày. Theo Bộ trưởng, giá xăng và dầu diesel tại Việt Nam hiện vẫn thấp hơn mặt bằng trung bình thế giới, khoảng 1,3 USD/lít (tương đương 35.000 đồng). Giá xăng RON 95-III đang dao động quanh mức 23.000–24.000 đồng/lít, trong khi một số quốc gia trong khu vực vẫn gặp khó do gián đoạn chuỗi cung ứng.
Theo nghị quyết được Quốc hội thông qua ngày 12/4, các loại thuế đối với xăng dầu như thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ được giảm về 0 đến hết tháng 6, nhằm hỗ trợ thị trường và ổn định giá.
Dù vậy, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng Việt Nam cần sớm xây dựng hệ thống kho dự trữ xăng dầu quốc gia, coi đây là “lá chắn” cho nền kinh tế trước các biến động bên ngoài. Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ hình thành hệ thống dự trữ tương đương ít nhất 90 ngày nhập khẩu.
