Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell, khi tuyên bố ông “rất muốn” cách chức người đứng đầu ngân hàng trung ương và đang cân nhắc khả năng khởi kiện với cáo buộc “thiếu năng lực nghiêm trọng”.
Phát biểu tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 29/12, ông Trump đã tận dụng câu hỏi của phóng viên liên quan đến việc lựa chọn Chủ tịch Fed trong tương lai để mở đầu một bài công kích kéo dài nhiều phút nhằm vào ông Powell.
Theo Tổng thống Mỹ, chính quyền đang xem xét hành động pháp lý liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed, vốn bị ông cho là đội vốn ngoài tầm kiểm soát. Ông Trump cho biết tổng chi phí hiện đã vượt 4 tỷ USD, cao hơn khoảng 1,5 tỷ USD so với kế hoạch ban đầu, và coi đây là minh chứng cho sự yếu kém trong quản lý.
Ông Trump nhấn mạnh dự án này gắn liền với cá nhân Chủ tịch Fed và việc xem xét khởi kiện là “hoàn toàn chính đáng”. Tổng thống cũng tiếp tục dùng biệt danh mang tính châm biếm “Quá Muộn” để ám chỉ ông Powell, cho rằng Chủ tịch Fed luôn chậm trễ trong việc điều chỉnh chính sách lãi suất.
Trong thời gian qua, ông Trump nhiều lần chỉ trích Fed vì không hạ lãi suất đủ nhanh theo quan điểm của ông. Tuần trước, ông cũng bày tỏ mong muốn người kế nhiệm ông Powell sẽ sẵn sàng cắt giảm lãi suất khi thị trường chứng khoán vận hành tích cực, thay vì gây sức ép không cần thiết lên thị trường.
Ông Trump là người bổ nhiệm ông Jerome Powell làm Chủ tịch Fed vào năm 2017, song mối quan hệ giữa hai bên nhanh chóng trở nên căng thẳng. Trước đó, ông Trump cũng từng chỉ trích việc cựu Tổng thống Joe Biden tái bổ nhiệm ông Powell cho nhiệm kỳ tiếp theo.
Trả lời báo chí khi rời cuộc họp, ông Trump tiếp tục khẳng định mong muốn sa thải Chủ tịch Fed, song cho rằng nhiệm kỳ của ông Powell sắp kết thúc là yếu tố khiến ông chưa hành động. Dù vậy, Tổng thống vẫn để ngỏ khả năng can thiệp trong thời gian tới.
Ở chiều ngược lại, Fed đang đối mặt với những thách thức không nhỏ trong điều hành chính sách. Lãi suất điều hành, công cụ chính của ngân hàng trung ương, được đánh giá là mang tính “thô”, không cho phép phân biệt tác động theo từng nhóm thu nhập hay từng lĩnh vực cụ thể.
Điều này đồng nghĩa Fed không thể trực tiếp hỗ trợ các nhóm thu nhập riêng lẻ thông qua chính sách tiền tệ, trong khi lãi suất dài hạn lại chịu ảnh hưởng lớn từ lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và không hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của Fed.
Trong hai năm qua, Fed đã hạ lãi suất tổng cộng 1,75 điểm phần trăm nhằm duy trì sự ổn định của thị trường lao động, với kỳ vọng các biện pháp nới lỏng sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho toàn nền kinh tế.
Sau lần cắt giảm lãi suất thứ ba liên tiếp trong tháng 12, Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly nhấn mạnh rằng mục tiêu đưa lạm phát về mức 2% vẫn không thay đổi, song cách tiếp cận để đạt được mục tiêu này cần linh hoạt hơn.
Theo giới phân tích, chiến lược khả thi nhất của Fed trong bối cảnh “nền kinh tế hình chữ K” là ngăn chặn sự suy yếu của thị trường lao động, đồng thời kỳ vọng các yếu tố khác hỗ trợ tăng trưởng việc làm và thu nhập.
Các quan chức Fed cũng thừa nhận rằng ngân hàng trung ương khó có thể trực tiếp giải quyết sự phân hóa sâu sắc trong nền kinh tế, nơi các nhóm thu nhập khác nhau có quỹ đạo phục hồi và tăng trưởng trái ngược.
Một số chuyên gia cho rằng, đối với các hộ gia đình thu nhập thấp, ưu tiên hàng đầu là duy trì việc làm ổn định, thay vì chỉ tập trung vào lạm phát. Trong khi thất nghiệp là yếu tố khó kiểm soát, lạm phát phần nào vẫn có thể được ứng phó thông qua các quyết định chi tiêu cá nhân.
